Intro Artykuły ORP Błyskawica Ekspozycje Modele Literatura Galeria Quiz Linki Forum

MARYNARKA WOJENNA WŁOCH

POD REDAKCJĄ TADEUSZA WYWERKI-PREKURATA

W latach międzywojennych Włochy były jednym z pięciu największych mocarstw morskich na świecie. Flota włoska ustępowała ilościowo tylko brytyjskiej, amerykańskiej i japońskiej, a dorównywała francuskiej. W 1940 roku, na krótko przed przystąpieniem Włoch do wojny, ogólny tonaż floty, łącznie z jednostkami będącymi na ukończeniu, przekraczał 700.000 ton.

Udział w wojnie po stronie hitlerowskich Niemiec, który ściągnął na Włochy tyle nieszczęść, przyniósł także klęskę flocie. W obu fazach wojny, tj. od czerwca 1940 r. do kapitulacji we wrześniu 1943 r. i w okresie następnym, gdy część floty włoskiej znalazła się pod kontrolą Sprzymierzonych, a część została opanowana przez Niemców, zginęło prawie 800 okrętów (wliczając również jednostki zatopione w dniu zawieszenia broni przez własne załogi), a wśród nich m.in. 2 pancerniki, 19 krążowników, 137 niszczycieli i torpedowców oraz 127 okrętów podwodnych. Zniszczeniu uległo także 205 nieukończonych okrętów, znajdujących się w różnych stadiach budowy.

Traktat pokojowy, na podstawie którego część pozostałej floty włoskiej, m.in. 3 pancerniki i 2 krążowniki oraz kilkadziesiąt innych jednostek, została podzielona między państwa zwycięskiej koalicji, określał dozwolone granice tonażu włoskiej floty wojennej na 67.500 ton. Tyle też wynosiła mniej więcej wówczas globalna wyporność okrętów włoskiej marynarki — 4 krążowników, kilkunastu niszczycieli i torpedowców, dwudziestu kilku korwet i in., nie licząc 2 starych pancerników "Doria" i "Duilio", które jeszcze przez kilka lat po wojnie służyły we flocie, używane głównie do celów szkoleniowych.

Inne klauzule traktatu pokojowego dotyczyły zakazu budowy bądź też zakupu pancerników, lotniskowców, okrętów podwodnych i kutrów torpedowych. W następnych latach postanowienia te albo straciły swoje znaczenie (dziś nikt już nie buduje pancerników), albo też zostały po prostu zignorowane po przystąpieniu Włoch do paktu północno-atlantyckiego. Kierunki rozbudowy włoskiej marynarki, podobnie jak i jej system organizacyjny. wyposażenie, uzbrojenie i wyszkolenie, wynikają obecnie z zadań, jakie mają spełniać włoskie siły morskie w ramach NATO. Do zadań tych należy przede wszystkim ochrona konwojów na szlakach śródziemnomorskich, jak również oczywiście obrona wód przybrzeżnych. Z tych też względów w składzie floty dominują okręty lekkie, przede wszystkim do celów eskortowych; bardzo licznie reprezentowane są także trałowce.

Największymi okrętami włoskimi są trzy krążowniki, pochodzące jeszcze z lat przedwojennych, zwodowane między 1934 a 1936 r., a mianowicie "Giuseppe Garibaldi", "Luigi di Savoia Duca degli Abruzzl" i "Raimondo Montecuccoli". Pierwsze dwa były do niedawna jednostkami identycznymi, jednakowoż po ostatniej przebudowie "Garibaldi" bardzo się różni od swego bliźniaka, zarówno wyglądem jak i uzbrojeniem. Obecnie "Garibaldi'' wyposażony będzie w 4 działa 135 mm, mogące strzelać również do celów powietrznych (w 2 podwójnych wieżach w dziobowej części okrętu), 8 dział przeciwlotniczych 76 mm i podwójną wyrzutnia pocisków kierowanych "Terrier" (z zapasem 72 pocisków) na rufie. Wyporność okrętu wynosi 9500 t std i 11600 t. maks., moc maszyn — 80 000 KM, szybkość — 28 w. Krążownik przechodzi obecnie próby i pod koniec tego roku lub na wiosnę 1962 wejdzie do linii. "Luigi di Savoia Duca degli Abruzzi" ma przy tych samych co “Garibaldi" wymiarach (187 X 18,8 X 5,2 m) wyporność 9950 t std l 11776 t maks. Po ostatniej modernizacji w latach 1951'53 uzbrojenie jego tworzy 10 dział 152 mm (tak jak dawniej) oraz działa przeciwlotnicze — 4—100 mm i 24—40 mm. Przystosowany jest on także do stawiania min. Jego aktualna szybkość — 28 w.

Trzeci z krążowników "Raimondo Montecuccoli" (7675 t std, 8955 t maks.) służy obecnie jako okręt szkolny. Zmodernizowany w okresie 1953/54, rozwija 29 w., a uzbrojony jest w 6 dział 152 mm, 4—100 mm, 8—40 mm i 4—20 mm oraz 4 miotacze bomb głębinowych. Może również stawiać miny.

 

"Luigi di Savoia Duca degli Abruzzi"

W ciągu dwóch zapewne najbliższych lat przybędą flocie dwa nowoczesne okręty "Andrea Doria" i "Caio Duilio" sklasyfikowane jako "krążowniki eskortowe", a budowane obecnie w Castellamare i Riva Trigoso. Przy wymiarach 164 X l7 X 5,5 m będą miały ok. 6000 t std. W skład projektowanego uzbrojenia wejść ma 8 dział przeciwlotniczych 76 mm, podwójna wyrzutnia pocisków kierowanych "Terrier" na dziobie oraz 3 moździerze rakietowe 105 mm. W części rufowej znajdzie się pokład startowy dla 3 śmigłowców. (Przewidywaną .sylwetkę tych okrętów zamieszczamy obok).

Niszczycieli na liście okrętów floty figuruje sześć. Dwa z nich — "Impavido" i "Intrepido" — po 3201 t std, znajdują się jeszcze w budowie. Dwa nieco mniejsze, po 2700 t std "Indomito" i "Impetuoso", ukończono przed czterema laty. (Bliższą charakterystykę tych czterech okrętów podaliśmy w majowym numerze "Morza").

Pozostałe niszczyciele — "San Giorgio" i "San Marco" — to dwa z serii 12 lekkich krążowników typu "Capitani Romani" (wodzowie rzymscy), rozpoczętych w 1939 r. Pierwszy z nich ukończony był jako "Pompeo Magno" w czerwcu .1943 r.; drugi, noszący wówczas nazwę "Giulio Germanico" puścili na dno przed ukończeniem Niemcy we wrześniu 1943 r. Podniesiony w 1947 r. przeszedł następnie w latach 1951/56 r. wraz z bliźniaczym okrętem gruntowną modernizację. Główne dane techniczno-taktyczne obu okrętów są następujące: wyporność 3987 t std, 5600 t maks.; wymiary 142 X 14,4 X 4,1 m; uzbrojenie — 6—127 mm, 20—40 mm, trzylufowy miotacz rakietowych bomb głębinowych "Menon", 4 m.b.g.; moc maszyn 110.000 KM, szybkość maksymalna 39—41 w., zasięg — 3000 mil morskich z szybkością 25 w.

Okręty eskortowe reprezentowane są we flocie włoskiej przez szereg odmiennych typów. Uszeregujmy je następująco:

Nowoczesne szybkie eskortowce to okręty typu "Carlo Bergamini" (dalsze jednostki — "Virgilio Fasan", "Carlo Margottini" i "Lutgi Rizzo"), których charakterystykę zamieściliśmy w poprzednim numerze "Morza" oraz 4 ukończone w latach 1957/58 okręty typu "Centauro" ("Cigno", "Canopo", "Castore") o wyporności 1680 t std i 2120 t maks., uzbrojone w 4—76 mm, 4—40 mm trzylufowy "Menon" i 4 m.b.g., a rozwijające szybkość 26 w.

Do szybkich eskortowców zaliczyć należy też 4 dawne przezbrojone niszczyciele, a mianowicie: "Artigliere" i "Aviere" (ex-amerykanskie "Woodworth" i "Nicholson") o wyp. 1630 t std i 2550 t maks., ukończone w latach 1941/42, uzbrojone obecnie w 4—127 mm, 12—40 mm, 6—20 mm i 4 m.b.g., a osiągające 31 w., oraz "Grecale" (1934 r., 1750 t std, 2400 t maks.) i "Carabiniere" (1938 r., 1950 t std, 2720 t maks.) o aktualnej szybkości 30 w., uzbrojone w 3-—120 mm, 6—10 mm i 2 m.b.g.

Wśród pozostałych okrętów eskortowych, najbardziej nowoczesnymi jednostkami są 3 typu "Albatros", ukończone w 1955 roku na zamówienie NATO, o następującej charakterystyce: wyp. 800 t std, 950 t maks., szybkość. 20 w., maks. 24 w., uzbrojenie — 2—76 mm, 2—10 mm, 2 "jeże", 4 m.b.g., 60 min. Reszta okrętów tej kategorii to jednostki stare, zbudowane jeszcze w latach wojennych, lub nieco nawet wcześniejszych, ograniczmy się zatem tylko do krótkiego ich zestawienia: 5 ex-torpedowców typu "Sirio", 900—950 t std,1200—1250 t maks. 25 w.; 1—100 mm, 4—40 mm, l "Jeż", 2 m.b.g. 20 min (trzy z nich mają być wkrótce skreślone)

2 typu "Orione", 1150 t std, 1675 t maks., 22 w.; l—l00 mm, 2—40 mm, 2 m.b.g.

3 typu "Altair", 1240 t maks., 1750 t maks., 17,5 w., S-76 mm, 6—40 mm, 18—20 mm, 1 "Jeż", 8 m.b.g. są to ex-amerykanskie okręty typu "Bostwick". 22 tymi "Gabbiano", 670 t std. 775 t maks., 17 w., 4—40 mm, 1 "Jeż", 4 m.b.g.

W celu odnowienia składu flotyll eskortowych planuje się budowę 2 okrętów o charakterystyce zbliżonej zapewne do "Centauro" oraz 4 mniejszych, o wyporności nie przekraczającej 1000 t std.

Wioska flota podwodna liczy 6 okrętów. Trzy z nich zostały wypożyczone na 5 lat przez marynarkę amerykańską. Są to okręty typu "Gato" o wyp. 1525/2425 t, szybkości 20/11,5 w., uzbrojone w 10 w.t. 533 mm. Noszą one nazwy "Leonardo da Vinci", "Enrico Tazzolt" i "Toricellt". Trzy pozostałe to włoskie okręty z czasów wojny, przy czym jeden z nich — "Bario" (905/1011 t), poddany został w latach 1957/59 gruntownej modernizacji, w wyniku której jego szybkość podwodna wzrosła do 15 w. Na powierzchni osiąga on jak poprzednio 14 w. Dwie inne jednostki to "Vortice" (781/901 t) i "Giada" (719/783 t) o szybkości 14,5/7,5 w. Te trzy okręty są uzbrojone w 4 w.t. 533 mm.

Poza tym stocznie włoskie budują 2 małe okręty podwodne po 350 t "Alpino Bagnolini" i "Enrico Toti", przeznaczone do zwalczania okrętów podwodnych.

Bardzo liczne trałowce reprezentowane są przez 3 typy nowe i 3 starsze, a mianowicie: "Salmone" — amerykański typ "Agile" — 665 t std (4 okręty zbudowane w latach 1954/57 przez stocznie amerykańskie); DR-301 — angielski typ "Isle" — 540 t std (16 okrętów zbudowanych w latach 1940/42 przez stocznie brytyjskie) "Abete" i "Agave" — typ amerykański "Bluebird" — 375 t std (18 okrętów) budowy amerykańskiej — seria "Abete" i 19 okrętów budowy włoskiej — (seria "Agave" z lat 1953/57; "Anemone" — typ amerykański YMS ~ 290 t std (17 jednostek zbudowanych przez stocznie amerykańskie w latach 1942/43; "Aragosta" — typ angielski "Ham" — 120 t std (20 jednostek budowy włoskiej z lat 1955/57); DV-401 — 100 t std — okręty włoskie z lat 1944/46.

Kutrów torpedowych jest we flocie włoskiej 32, w tym 20 przekazanych przez Stany Zjednoczone (13 typu Vosper, 43 t i 7 typu Higgins — 46 t); są to w większości jednak jednostki stare, zbudowane podczas wojny, a dziś nie osiągające więcej niż 39 węzłów. Jedyną nowoczesną jednostką jest "MC-490" ukończony w 1956 r. w Monfalcone, o wyporności 160 t std, szybkości 36 w., dość silnie uzbrojony w 2-40 mm, 2 m.b.g. i 4 torpedy 45 cm. Drugą, nieco większą jednostkę o wyporności, ok. 200 t, "MC-491", zwodowano w grudniu ub. roku. Identyczny, "MC-492", jest w budowie.

Ponadto w skład marynarki włoskiej wchodzi 31 barek i 46 kutrów desantowych, ponad 30 okrętów pomocniczych — transportowych, warsztatowych i zbiornikowców — 4 okręty szkolne i kilka jednostek specjalnych — hydrograficznych, ratowniczych itp.

 

<< poprzedni Artykuły z Morza nastepny >>