J.BART ĆIŚINSKI
WINETA
WRZESZCZĄ TŁUMY,
ZGIEŁK OTULA
GRÓD WINETĘ, MORSKI
GRÓD,
NIEMCÓW WÓDZ DO
ŚLUBU WIÓDŁ
CÓRKĘ ŁUŻYCKIEGO
KRÓLA:
CAŁY GRÓD NA ŚLUBIE
HULA.
W GAJ, SŁOWIANOM ONGI
ŚWIĘTY,
STARY KAPŁAN WITOSZ
WBIEGŁ,
CO POGAŃSKIEJ WIARY
STRZEGŁ,
I WZBURZONY, I
PRZEJĘTY
WYKRZYKUJE TE
LAMENTY:
"BIADA MI,
OKRUTNA BIADA!
KAPŁAN RUGII, CHODZĘ
SAM,
STRACH I PŁACZ ZA
BRACI MAM!
W SERCACH JENO JAD I
ZDRADA,
W MORZU ŚMIERĆ SIĘ
CZAI BLADA.
BIADA CI, WINETO
KTÓRA
POGARDZIWSZY GŁOSEM
BÓSTW
WLECZESZ PROSTO W
GRÓB SWÓJ WÓZ!
TWYCH WYSTĘPKÓW
ROŚNIE GÓRA,
ZEMSTA ZBLIŻA SIĘ
PONURA.
NOWE GRZECHY Z NOWĄ
WIARĄ
POMNOŻYŁY LICZBĘ
SZKÓD,
ŻRĄ DO KOŚCI SERBSKI
LUD
I POCZCIWOŚĆ NISZCZĄ
STARĄ:
ZEMSTA CHLUŚNIE PEŁNĄ
MIARĄ.
NIEŚLI Z KRZYŻEM
WIEŚĆ ŻYWOTA,
KTÓRY SERBÓW DŹWIGNIE
WZWYŻ.
ALEĆ NIEGODZIWY KRZYŻ
CAŁY GRÓD W PLUGASTWO
MOTA,
A WYNIKŁA ZEŃ
SROMOTA!
W SĄDNEJ WIDZĘ WAS
GODZINIE!
Z NIEBA SIECZE RÓZEG
PĘK,
W GRODZIE SŁYSZĘ
LUDZKI JĘK.
PLEMIĘ DURNE, ŚLAD
TWÓJ ZGINIE,
CIĘŻKI KRES CIĘ NIE
OMINIE!
JA NIESZCZĘSNY,
ŚWIATOWIDZIE,
RAZ OSTATNI TOBIE
CZEŚĆ
OD WINETY ŚPIESZĘ
NIEŚĆ!
SŁYSZĘ JAK KU TEJ
OHYDZIE
KIPIEL ŚMIERCIĄ NA
BRZEG IDZIE..."
JUŻ NA LĄD, JAK KU
ZDOBYCZY,
ŻYWIOŁ CZYNI
WŚCIEKŁY SKOK,
SYK OPARÓW, ŚLEPY
MROK,
WICHER, NIEBO, MORZE
RYCZY,
PIEKŁO ZRYWA SIĘ ZE
SMYCZY.
WYSZŁA KIPIEL Z
MROCZNEJ GŁĘBI
NA WINETĘ MORSKI
GRÓD,
WICHER SMAGAŁ JA I WIÓDŁ.
OTCHŁAŃ CZERNI SIĘ A
KŁĘBI,
RWIE, GRZMI,
KRUSZY, GRZEBIE W GŁĘBI.
PŁACZ I WRZASK, I
KLĄTWA WZLATA,
ZGIEŁK
ZŁOWIESZCZY!... POTEM ZMIERZCH,
MARTWA CISZA, HAŁAS
PIERZCHŁ,
DZIKIE WŁOSY MORZE
SPLATA
I WINETA ZNIKŁA Z
ŚWIATA.
KIEDY SIĄDZIESZ SAM U
BRZEGA,
Z TRWOGĄ WIDZISZ W
GŁĘBI WÓD
GRÓD WINETĘ SMUTNY
GRÓD,
Z MORZA GROŹNY JĘK
DOBIEGA...
MEWA PŁACZE I
OSTRZEGA.
MAKSIM BAHDANOWICZ
RUSAŁKA
NUDNO TUTAJ W
CICHOŚCIACH GŁĘBINY.
NA DNIE CZEKAM
WIOSENNEJ GODZINY.
W WIOSNĘ ZACZNĄ SIĘ
PLĄSY- ZABAWY.
WŁOŻĘ UBIÓR Z
ZIELONEJ MURAWY.
WYJRZĘ BIAŁA Z
NIEZNOŚNEGO MROKU -
ZERKNĘ: W LESIE ŚLADY
LUDZKICH KROKÓW;
RZUCĘ RZEKĘ I RZUCĘ
SIĘ W POŚCIG,
BŁĘDNE OGNIE,
PRZYDAJCIE JASNOŚCI!
WNET DOŚCIGNĘ TAMTYCH
LUDZI W BORZE,
WZROK IM ZAĆMIĘ,
ZWRÓCĘ W BEZDROŻE,
GDZIE ZALEGA MROK I
MGIEŁ ODMĘTY,
GDZIE ZIELONY KRZYŻ
JODŁY ROZPIĘTY-
TAM ICH WSZYSTKICH
PRZYWABIĘ, ZAWIODĘ.
POCIESZAJCIEŻ
MNIE! DOGÓDŹCIE MŁODEJ!
ZACAŁUJĘ ICH, ZAMKNĘ
W RAMIONACH...
BĘDĄ TŁUC SIĘ,
ZACICHAĆ I KONAĆ.
JA ZAŚMIEJĘ SIĘ W
GŁOS, ROZCHICHOCZĘ,
A NIM PUSZCZĘ - NA
ŚMIERĆ ZAŁASKOCZĘ.
CUDNE IGRY, ZABAWA
WSPANIAŁA!
I CUDNE WY TEŻ,
ŚMIERTELNE CIAŁA!
LECZ JUŻ BLISKA
GODZINA ŚWITANIA,
WNET ROZJARZĄ BÓR
BLASKI ZARANIA.
PEŁNA SMUTKU, W RZEKĘ
SIĘ ZANURZAM,
GORZKO SZLOCHAM,
PIERSIAMI TOŃ WZBURZAM.
W GÓRZE TCHNIENIE
WIOSNY CHMIEL ROZPINA,
TU ZAŚ CHŁODNO, CISZA
I GŁĘBINA.
MAKSIM BAHDANOWICZ
KRÓL WĘŻÓW
CIEMNE NIEBO,
GRANATOWE
ŚWIATŁEM GWIAZD SIĘ
MIENI,
W CIEMNYM NIEBIE
SIERP KSIĘŻYCA
JAKBY W AUREOLI...
WYPEŁZAMY Z CIASNYCH
NOREK,
SPOD MCHU, SPOD
KAMIENI,
POSZUKUJĄC MIEJSC NA
ZIMĘ,
PEŁZNIEMY POWOLI.
TO PRZEZ POLA, TO
PRZEZ LASY
WIODĄ NASZE DRÓŻKI!
AŻ WCZOŁGAMY SIĘ DO
PUSZCZY,
JA NA WSZYSTKICH
CZELE.
POBŁYSKUJĄ MEJ
KORONY
ZŁOTE, OSTRE RÓŻKI,
CIEMNYM BLASKIEM
ROZISKRZONA
ŁUSKA NA MYM CIELE.
PODCZAS NOCY NAM
PRZED NICZYM
NIE TRZEBA
OBRONY:
WYJDZIE ZNACHOR - I
WYŚCIELĘ
DROGĘ PŁÓTNEM BIAŁYM.
ZŁOTY WIĘC URONIĘ
ROŻEK
DLA NIEGO Z KORONY
I PO PŁÓTNIE BĘDZIE
DALEJ
PEŁZNĄĆ ORSZAK
CAŁY.
MAKSIM BAHDANOWICZ
JEZIORO
TU DRZEMAŁY
STARE BORY,
WIÓDŁ DUCH LEŚNY Z
NIMI SPORY.
WYCIĘTO BORY- DUCH
NIE WRÓCI,
LECZ ZOSTAŁ ŚLAD Z
TAMTEJ PORY:
ON SWOJE LUSTRO TU
PORZUCIŁ.
JAK OKNO NA ŚWIAT
NIEZNANY,
ŚWIECI ZIMNE SKROŚ
TUMANY,
ODBIJA CAŁE W SOBIE
ŻYCIE,
CZAS
PRZESZŁOŚCI ZAPOMNIANY
W GŁĘBINIE CIEMNEJ MA
UKRYCIE.
MAKSIM BAHDANOWICZ
WODNIK
SIWOWĄSY,
ZGARBIONY - LUBIĘ LEŻEĆ W TRZCINIE,
LATAMI SIĘ WYGRZEWAĆ,
NA DNIE SYPIAĆ RZEKI.
TWARZ CAŁA W
WODOROSTACH NICZYM W PAJĘCZYNIE,
ŻÓŁTE PIASKI NA PIERSIACH
PRZYMKNIĘTE POWIEKI.
A NAD WODĄ PRZY
BRZEGACH ŚNI CICHO OSOKA,
ZAŚ WIERZBINA ZIELONA
ZALI SIĘ I SZUMI,
FALE SENNIE SIĘ
TOCZĄ, DALEKA ICH DROGA -
I WSZYSTKO DOOKOŁA W
ODWIECZNEJ ZADUMIE.
MAKSIM BAHDANOWICZ
STAROŚĆ
OSINY PŁONĄ I KALINY,
LIŚCIE SYPIĄ SIĘ
CZERWONE.
POKŁADY ŻÓŁTEJ
GRZĄSKIEJ GLINY
NIKNĄ, LIŚĆMI
OTULONE.
ZGARBIONY LEŚNY DUCH
PONURO
WLECZE SIĘ PRZEZ
PUSTE DROGI
ZE STARĄ POSZARPANĄ
SKÓRĄ
I ZŁAMANYM W
GĄSZCZACH ROGIEM.
W KAŁUŻACH DROGA I
ROZMYTE
DŻDŻEM ULEWNYM ŚLADY
CZYJEŚ.
A BŁOTO MLASKA POD
KOPYTEM
I PEŁZNĄCĄ STRASZY
ŻMIJĘ.
BRNIE STAROWINA
PRZEZ MGŁY NISKIE,
MOKRA SIERŚĆ KUDŁATA
NA NIM
I LÓD JAK OSTRE SZKŁA
ODPRYSKI
NOGI JEGO DO KRWI
RANI.
KU ROJSTOM ŚPIESZY
STAROWINA,
GDZIE MCHY
MIĘKKIE CIEPŁEM DYSZĄ.
A TU - PŁACZĄCA
OSICZYNA,
OLCH GAŁĘZIE SIĘ
KOŁYSZĄ.
JANKA KUPAŁA
CZARNY BÓG
KOŁTUNIASTY I OMSZAŁY
AŻ DO SAMYCH STÓP,
Z BAGIEN, Z PAROWÓW
ZDZICZAŁYCH
WYBIEGŁ CZARNY
BÓG!
ZA NIM MOROWCE I
NOCNICE,
I RÓŻNE ROIDŁA ;
GASI NOWYCH GWIAZD
MGŁAWICE
NIECH SIĘ NIE ROZWIDNIA!
PAZURÓW
ROZCAPIERZONYCH
RANIĄCE OŚCIENIE -
CHCE GNAĆ W RÓŻNE
ŚWIATA STRONY,
BUDZĄC PRZERAŻENIE.
Z NIM ZAGUBA I
CIEMNICA
ZGODNIE SIĘ ZMÓWIŁY,
BY SIĘ W TAJNIACH -
TAJEMNICACH
DUSZE ZATRACIŁY.
Z KOBUZAMI PRZEZ
ROZSTAJE
WSZYSTKO W DZIKIM
PĘDZIE!...
CZARNY BÓG W
PŁOMIENIACH STAJE,
W OGNISTYM ODMĘCIE.
ROZPŁOMIENIA SIĘ I
ZWĘGLA
CZARNOŻMIJNY BÓG
-
PRÓŻNO PO BIAŁEGO
SIĘGAŁ,
ZNÓW GO BIAŁY ZMÓGŁ!
MAKSIM
BAHDANOWICZ
KRÓL WĘŻÓW
MROCZNO. MECH. SOSNY.
ŚWIERKI. KORA.
ŚMIERĆ WNET U MNIE
SIĘ ROZGOŚCI...
ROZPŁOMIEŃ SIĘ,
WIECZORNA ZORZO,
MGLISTE ROZJARZ
WYSOKOŚCI.
STRASZNO W TĘ CIEMNĄ
NOC W BOLEŚCIACH
TAK UMIERAĆ. STUK
DZIĘCIOŁA
PONURY W DRZEWO .
SZUMIĄ TRAWY
POHUKUJE SOWA. WOŁA.
GDY UMRĘ, TO MI PIERŚ
PRZYGNIOTĄ
WARSTWĄ GLINY. WSPIĄĆ
SIĘ TRZEBA,
ABY WYSUNĄĆ Z KRZAKÓW
GŁOWĘ,
JESZCZE UJRZEĆ TROCHĘ
NIEBA.
JUŻ TOCZY SIĘ KORONA
Z GŁOWY,
W MCHU SCZERNIAŁYM
LEGNIE ZŁOTA.
I PRZYJDZIE KRET, BY
RYĆ MOGIŁĘ,
W KRZAKACH WIATR SIĘ
ROZCHYBOTA.
ROZBRYZGA MIESIĄC
FALE SREBRA,
BŁYSNA ROSY
OBFITOŚCIĄ...
ROZPŁOMIEŃ SIĘ,
WIECZORNA ZORZO,
MGLISTE ROZJARZ
WYSOKOŚCI.
JANKA KUPAŁA
CHOCHLIK
KIEDY CHOCHLIK W
LESIE ZAGRA,
WSZELKA PIEŚŃ SIĘ
URWIE Z NAGŁA...
WEJDZIE W ŁOZY,
RUSZY MCHAMI -
WNET OŻYJĄ ŚMIECH ZE
ŁZAMI...
CIEMNE JARY, A W NICH
CZARY,
KWIAT SIĘ NARAZ ROBI
SZARY,
LIŚĆ SIĘ TRZĘSIE NA
OSINIE
I OGNIKI BŁĄDZĄ
SINE...
LEŚNIK BRODĄ JUŻ
POTRZĄSA,
COŚ W OSTĘPACH
ZACZNIE PLĄSAĆ;
SPOZA TRUMNY WSTAŁ
WILKOŁAK
I SIĘ POWLÓKŁ W
STRONĘ SIOŁA.
CHOCHLIK PĘDZI PRZEZ
ZAGONY
Z CZYMŚ NA KSZTAŁT
CARSKIEJ KORONY,
KWIATY, DRZEWA
KORONUJE
I NA PŁONNOŚĆ JE
SKAZUJE.
GDY GRA CHOCHLIK,
WIEDŹMA SKACZE,
NOC SIĘ ŚMIEJE,
SŁOŃCE PŁACZE...
TAM, GDZIE
TRAWY ROSŁY WCZEŚNIEJ,
ŻADNEJ NIE USŁYSZYSZ
PIEŚNI...
JAKUB KOŁAS
PIERWSZY GROM
GODNIE I WOLNO,
GŁOSEM POTĘGI
GROM GDZIEŚ
PRZETOCZYŁ SIĘ W GÓRZE,
ODPOWIEDZIAŁY
PRZECIĄGŁE ŁĘGI
PO LASU STAREGO
WTÓRZE.
GAJ SIĘ OŻYWIŁ,
DRGNĘŁY OGRODY,
ŁOSKOT PRZEJĘŁA
DOLINA,
SŁYCHAĆ W ŁOSKOCIE
POWIEW SWOBODY,
ZIEMIA SIĘ CIESZYĆ
ZACZYNA.
W DUDNIENIU TWOIM TAK
WIELE SIŁY,
KIEDY PRZESTWORZA
PRZEBIEGASZ...
O, PIERWSZY
GRZMOCIE SERCU TYŚ MIŁY,
W GÓRACH TWÓJ
ŚMIECH SIĘ ROZLEGA.
JAK MIŁE SERCU -
POGŁOS STOKROTNY
I ZGIEŁK WESOŁY I
SZUMNY!
GRZMOCIE
POTĘŻNY, CHOCIAŻ SAMOTNY,
ILEŻ WZBUDZIŁEŚ
ZADUMY!
SWOBODY GŁOS
TWÓJ STAŁ SIĘ PRZYZYWEM,
TAK CIĘŻKO MII ZA
KRATAMI.
POZDRÓW MÓJ
GRZMOCIE, RODZINNĄ NIWĘ,
PRZELEĆ NAD MYMI
STRONAMI!
MAKSIM
BAHDANOWICZ
SREBRNE ŻMIJE
SREBRNE RÓŻKI Z
MGŁY WYNURZA
POŚRÓD NIEBA KSIĘŻYC
MŁODY;
TOŃ JEZIORA WODNIK
WZBURZA,
ROZCHLASTUJE
BRYZGI WODY.
WYSWOBADZA NA
IGRASZKI
Z WIRÓW ŻMIJE
ZA ŻMIJAMI:
ISKRZĄC MROK
SREBRNYMI BLASKI,
WYPŁYWAJĄC GROMADAMI.
BĘDĄ CAŁĄ NOC
MIGOTAĆ,
ŁUSKĄ GRZBIETÓW
JARZYĆ FALE,
BĘDĄ WIĆ SIĘ I
TRZEPOTAĆ -
DO BIAŁEGO RANKA
SZALEĆ.
AŻ ROZŚWIECI SIĘ
CZERWOŃCEM
SKOROŚ RZEDNĄ MROKI
MGLISTE
I WYPUŚCI RANNE
SŁOŃCE
KU NIM STRZAŁY
POZŁOCISTE.
ZNIKNĄ ŻMIJE ZA
ŻMIJAMI
MŁODY KSIĘŻYC
UMKNIE Z CICHA...
AŻ DŁUGO NAD TONIAMI
BĘDZIE WODNIK PO NICH
WZDYCHAĆ.
MAKSIM BAHDANOWICZ
LEŚNIK
SOSNY, ŚWIERKI I
PAPROCIE
POŚRÓD MCHU.
SŁYSZĘ - LEŚNY DUCH
KOSMATY
CZUWA TU.
DO POTĘŻNEJ PRZYPADŁ
SOSNY,
DO JEJ PNIA.
I BÓR CAŁY
ROZKOŁYSAŁ,
AŻ DO DNA!
WIERSZE BIAŁORUSKIE W
TŁUMACZENIU JANA HUSZCZY